Mehmed Hulusi Yazgan Ta’lik Meşkleri

Mehmed Hulusi Yazgan Ta’lik Meşkleri

Fatih ders-i âmlarından ve Dârüşşafaka hocalarından Hâfiz Mustafa Efendi’nin oğlu olarak 15 Muharrem 1286/27 Nisan 1869’da İstanbul’un Çarşanba semtinde doğan Mehmed Hulûsi, babasının mesleği dolayısıyla bâzı imzâlarında Hocazâde lakabını da kullanmıştır.

İlk tahsili sırasında hıfzını tamamlayıp câmi derslerine de devam etmiş, Sultan Selim Câmi-i i’nde başladığı müezzinlik vazîfesini de ömrü boyunca sürdürmüştür.

Hulûsi Efendi sülüs-nesih yazılarını Muhsinzâde Abdullah Bey’den öğrendi, ta’lik hattına Hasan Hüsnü Efendi’den (v. 1333/1914) başlayıp Çarşanbalı Hacı Arif Bey’den tamamladı. Fakat asıl feyzaldığı üstâd, Sâmi Efendi’dir. Darüşşafaka’da hüsn-i hat ve 6 Receb 1332/31 Mayıs 1914’teki tesisinden îtibâren Medresetül hattâtîn’de ta’lik ve celi ta’lik muallimi olarak vazîfe aldı. Harf inkılâbında (1347/1928), mektebin kapatılması üzerine türbeler başbekçiliğine getirildi ve bu defâ Darüşşafaka’da yeni harflerle yazı derslerine devam etti. Son zamanlarını felçli geçiren Hulûsi Efendi 27 Zilkade 1358/8 Ocak 1940’ta ömrünü tükettiğinde Edirnekapı mezarlığına defnedildi; kabir kitâbesi yoktur.

Hulûsi Efendi sülüs-nesih ve celi sülüste de üstâd olmakla beraber, ta’lik ve celi ta’lik yazan gelmiş geçmiş hattatlar içinde hemen ilk hatırlanacaklardandır. Gerek İran nesta’lik üslûbunda taklid olarak yazdığı kıtcalar gerekse Türk tarzında kıtca, hilye ve celi levhalarının seyrine doyulmaz. 1320/1902-1345/1927 yılları arası, san’at hayatının en parlak devresidir. Ömrünün son yıllarında hastalık ve geçim sıkıntılarıyla yazdığı yazılarının bâzıları, onun san’at mertebesini göstermekten uzaktır. Müze ve koleksiyonlardaki şâheserlerinden başka, İstanbul’daki Sultan Selim ve Sultan Ahmed câmilerinde, Sultan Selim Türbesi’nde, Vakıf Gurabâ Hastahânesi’nde, Ankara Birinci Meclis binâsında levhaları, Kâhire’de Menyel Kasrı’ndaki Prens Mehmed Ali Câmii’nde “Ezân-ı Muhammedî” kuşağı görülebilir. Ahlâkı cihetinden de örnek insan vasfina lâyık, velî tabiatlı bir kimse olan Hulûsi Efendi’nin ta’lik hattında yetiştirdikleri arasında Halim Özyazıcı, Mâcid Ayral, Hâmid Aytaç ve Kemâl Batanay (1309/1891-1401/1981) ilk akla gelenlerdir.