İzahu’l Eşbah – El Eşbah Ve’n Nezair Tercüme Ve Şerhi
Fürû fıkhın en önemli alt dallarından biri olan kavâid literatüründe kaleme alınmış en meşhûr ve etkili eserlerden biri İbn Nüceym’in(ö. 970/1563)el-Eşbâh ve’n-Nezâir adlı eseridir.
İzahu’l Eşbah – El Eşbah Ve’n Nezair Tercüme Ve Şerhi
Fıkhî hükümlerin dayandığı küllî kaideleri ortaya koymanın yanı sıra fıkhî meselelerin birbirine benzeyen yönlerini ve aralarındaki temel farklılıkları bir araya getiren Eşbâh literatürünün zirve eseridir. Usûl ile fürû ilminin birleştiği temel eserlerden olup usûlün, fürû açısından nasıl bir işlev gördüğünü, fıkhî meselelerin temel gerekçelerini ve fıkıh mantığını göstermesi açısından önem arz etmektedir.
İbn Nüceym, Mısır Hanefîliğinin bilgi birikimini sonraki literatüre eserleri ve öğrencileri vasıtasıyla taşıyarak mezhep içerisinde el-Eşbâh üzerine yeni bir literatürün doğmasına vesile olmuştur. El-Eşbah üzerine çoğu Osmanlı uleması tarafından kaleme alınan pek çok şerh, haşiye, talik ve tertib çalışması bulunmaktadır. Son dönem Osmanlı ulemasından Beyazıt dersiâmı Süleyman Sırrı Efendi’nin (ö. 1931) Darülfünûn’daki Mecelle derslerine yardımcı olmak üzere kaleme aldığı Îzâhu’l-Eşbâh adlı tercüme ve şerhi de eserin Osmanlı ilmî muhitindeki önemini göstermektedir.
Süleyman Sırrı Efendi’nin en az on yıllık emeğinin ürünü olarak beş cilt halinde hazırlanan bu tercüme ve şerhin müellif nüshası Beyazıt Yazma Eser Ktp., Veliyüddin Efendi 3963-3967 demirbaş numaralarında bulunmaktadır. Bu çalışmada müellif hatlı tek nüshası dikkate alınarak Prof. Dr. Abdullah Kahraman editörlüğünde Dr. Necmettin Azak, Hüseyin Örs ve Şaban Kütük tarafından hafif transkripsiyon ilkeleri çerçevesinde latinizasyonu yapılmıştır.
| Adet | 2 Cilt |
|---|---|
| Biçim | Ciltli |
| Dil | Osmanlı Türkçesi |
| Hazırlayan | Necmettin Azak – Hüseyin Örs – Şaban Kütük |
| Sayfa Sayısı | 2123 |
| Türü | Fıkıh |
| Yayın Yılı | 2022 |
| Yayınevi | Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı |
| Yazar | Süleyman Sırrı Efendi |
Sadece bu ürünü satın almış olan müşteriler yorum yapabilir.
"İzahu'l Eşbah - El Eşbah Ve'n Nezair Tercüme ve Şerhi", İslam hukukunun önemli eserlerinden biri olan İbn Nüceym’in ünlü kitabı "El-Eşbah ve'n-Nezair" üzerine yapılan bir tercüme ve açıklama çalışmasıdır. Bu eser, Osmanlı ilim geleneği içinde İslam hukukunun teorik çerçevesini açıklamak, temel ilkeleri ve benzer durumlar arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla yazılmıştır.
Kitabın İçeriği ve Özeti:
- "El-Eşbah ve'n-Nezair" Nedir?:
- İbn Nüceym tarafından yazılan "El-Eşbah ve'n-Nezair", Hanefi mezhebine ait fıkıh usulünü sistematik hale getiren bir eserdir.
- Eserde, İslam hukukunun genel kaideleri (külli kurallar) ve bunların günlük hayata uygulanması ele alınmıştır.
- Benzer durumlar arasındaki ilişkiler ve farklılıklar, ilkesel bir yaklaşımla açıklanır.
- "İzahu'l Eşbah"ın Amacı ve Yöntemi:
- İzahu’l Eşbah, "El-Eşbah ve'n-Nezair"i Osmanlı toplumunun ihtiyaçlarına ve anlayışına uygun şekilde açıklamak için yazılmıştır.
- Bu tercüme ve şerh, hem hukukçulara hem de hukuk öğrencilerine İslam hukukunun temel prensiplerini kavramaları için yardımcı olmayı hedefler.
- Eserin Bölümleri:
- Genel Hukuk Kaideleri: İslam hukukunun dayandığı beş temel kaide ("el-kavaidü’l-hamse") açıklanır:
- İşler niyetlere göredir.
- Zarar ve zararın giderilmesi.
- Kolaylık sağlama ilkesi.
- Zorlukların kolaylık doğurması.
- Adetlerin hukuk üzerindeki etkisi.
- Benzer Durumlar ve Kıyaslar: Fıkıh usulündeki kıyas yöntemine uygun olarak benzer ve farklı durumların nasıl ele alınması gerektiği tartışılır.
- Pratik Hukukî Meseleler: Gündelik hayatta karşılaşılan sorunlara dair İslam hukukunun çözüm önerileri sunulur.
- Genel Hukuk Kaideleri: İslam hukukunun dayandığı beş temel kaide ("el-kavaidü’l-hamse") açıklanır:
- Osmanlı Hukuk Geleneğindeki Yeri:
- Osmanlılar, İslam hukukunu devlet yönetiminde rehber edindiklerinden, bu tür şerh ve tercüme eserler, hukukçular ve müftüler için başvuru kaynağı olmuştur.
- Eser, fıkıh kaidelerinin Osmanlı toplumunda uygulanabilirliğini artırmayı amaçlar.
- Edebi ve Akademik Katkılar:
- Eserde, İslam hukuku hakkında teorik bilgi verilmekle kalmayıp, Osmanlıların hukuk sistemine özgü uygulama örnekleri de sunulur.
- Hem Arapça metinlerin tercümesi hem de şerhleri ile okuyucunun metni daha iyi anlaması hedeflenir.
Eserin Önemi:
- İzahu’l Eşbah, İslam hukuku literatüründe sadece bir tercüme değil, aynı zamanda bir açıklama ve derinleştirme eseridir.
- Hanefi mezhebinin temel kaidelerini anlamak ve uygulama örneklerini görmek isteyen hukukçular için rehber niteliğindedir.
- Osmanlı döneminde İslam hukukunun teori ve pratiğini bir araya getiren eserlerden biri olarak, dönemin hukuki ve toplumsal yapısını anlamamıza katkı sağlar.
Genel Değerlendirme:
Bu eser, İslam hukukunun genel ilkelerinin teorik ve pratik uygulamalarını ayrıntılı bir şekilde inceleyen önemli bir çalışmadır. Osmanlı’nın hukuk ve adalet anlayışını yansıttığı gibi, İslam hukuku üzerine yazılmış eserlerin Osmanlı toplumuna nasıl adapte edildiğini de gözler önüne serer. Hem hukukî hem de akademik açıdan değerli bir kaynaktır.
Değerlendirmeler
Filtreleri temizleHenüz değerlendirme yapılmadı.