Tahriru Usuli’l Hendese Ve’l Hisab – Öklides’in Elementler Kitabının Tahriri
M.Ö. III. yüzyılda İskenderiye’de yaşamış, Helenistik çağın en önemli bilim insanlarından biri olan Öklid’in kaleme aldığı “Elementler” İslam dünyasında “Usûl-i Hendese” ismiyle meşhur olmuştur.
Tahriru Usuli’l Hendese Ve’l Hisab – Öklides’in Elementler Kitabının Tahriri
Daha çok geometri, orantı ve sayılar teorisi konularını kapsayan bu eser on üç kitaptan oluşmaktadır.
İslam dünyasında ilk olarak Abbâsîler devrinde Halife el-Mansûr’un (754-775) Bizans İmparatoru’na gönderdiği elçileringetirdiği yazmalar arasında rastlanan bu kitabın başta el-Haccâc b. Yûsuf b. Matar olmak üzere birçok kişi tarafından tercümesi yapılmıştır. Bu çalışmaların en önemlilerinden birisi de miladi 13. yüzyılda yaşamış Nâsırüddin Tûsî’nin Tahrîru Usûli’l-Hendese isimli çalışmasıdır.
Daha önce tıpkıbasımını yaptığımız bu eserin elinizdeki tercümesi Prof. Dr. Mustafa Kaçar ve Prof. Dr. Atilla Bir tarafından hazırlanmıştır. Bu çalışmada tercümeye ek olarak geometrik şekiller bilgisayar ortamında yeniden çizilmiş, eserde yer alan işlemlerin formülleri ortaya konulmuştur. Son olarak Tûsî’nin çokça yararlandığı Sâbit ve Haccâc nüshalarındaki şekiller ve numaralarının da yer aldığı ayrıntılı bir tablo mütercimler tarafından hazırlanıp, eserin girişine konulmuştur.
| Biçim | Ciltli |
|---|---|
| Dil | Türkçe |
| Hazırlayan | Atilla Bir – Mustafa Kaçar |
| Sayfa Sayısı | 479 |
| Türü | Geometri |
| Yayın Yılı | 2020 |
| Yayınevi | Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı |
| Yazar | Nasiruddin Tusi |
Sadece bu ürünü satın almış olan müşteriler yorum yapabilir.
"Tahriru Usuli’l Hendese Ve’l Hisab", İslam dünyasında matematik ve geometri alanında önemli bir yere sahip olan ve Öklid’in ünlü "Elementler" (Elements) adlı eserinin Arapça’ya çevrilip yorumlanmış bir versiyonudur. Bu çalışma, genellikle İslam Altın Çağı sırasında bilim ve felsefeye büyük katkıda bulunan alimlerin Öklid’in eserini daha da geliştirme, yorumlama ve İslam matematik geleneğine uygun hale getirme çabalarının bir parçası olarak ortaya çıkmıştır.
Kitabın İçeriği ve Özeti:
- Öklid’in Temel İlkelerinin Yorumlanması:
- Öklid’in "Elementler" adlı eserinde yer alan aksiyomlar, teoremler ve postülatlar detaylı bir şekilde ele alınmıştır.
- Geometrinin temel prensipleri üzerine yapılan açıklamalar, daha net bir anlaşılır hale getirilmiştir.
- Matematik ve Geometri Bağlamında Yeni Açıklamalar:
- Orijinal metindeki bazı kavramlar genişletilmiş ve dönemin matematik anlayışıyla uyumlu hale getirilmiştir.
- Modern geometri ve aritmetik temellerine ışık tutacak önemli yorumlar eklenmiştir.
- Pratik ve Teorik Matematik Birleşimi:
- Teorik matematik ve geometriyle birlikte pratik problemlere yönelik çözümler sunulmuştur.
- Dönemin mühendislik ve hesaplama ihtiyaçlarına uygun yaklaşımlar geliştirilmiştir.
- Öklid’in Eserinin İslam Dünyasındaki Önemi:
- Bu çalışma, İslam matematikçilerinin eser üzerindeki etkisini göstermesi açısından önemlidir. Alimlerin Öklid’in öğretilerini nasıl ele aldığı, eleştirdiği veya geliştirdiği üzerinde durulmuştur.
Tarihsel Önemi:
Bu kitap, İslam dünyasında bilim ve felsefenin yükseldiği dönemde, Batı bilim dünyasının temel kaynaklarından biri olan Öklid’in eserinin nasıl benimsendiğini ve ileri bir seviyeye taşındığını gösterir. Bu tür çalışmalar, antik dünyanın bilimsel mirasını korumak ve onu yeni bilimsel keşiflerin temeli yapmak açısından önemli bir rol oynamıştır.
Bu eserle, matematiğin temelleri yeniden ele alınmış ve Öklid'in mirası, İslam dünyasının bilimsel gelişmelerine entegre edilmiştir.
Değerlendirmeler
Filtreleri temizleHenüz değerlendirme yapılmadı.